COLUMN

TITIA

Toen ze haar vriendin hielp om een nieuwe U-pas (een kortingspas voor minima) aan te vragen, belandde Titia Beukema in een kafkaëske bureaucratie. De sociale dienst kan nog wat leren van haar zorgverzekeraar, betoogt ze.

ROMPSLOMP, GRAPPIG WOORD

Laatst kreeg ik een brief van mijn zorgverzekering dat er een declaratie bij hen was ingediend door een medisch specialist. Er werd netjes uitgelegd waar ik de afrekening kon vinden met de mededeling: ‘Dit is geen verzoek tot betaling, u hoeft niets te doen, wij verwerken de gegevens.’ Daar zouden sociale diensten een voorbeeld aan moeten nemen. Mijn vriendin vroeg me laatst om te helpen met het aanvragen van de verlenging van haar U-pas. Dat is een pas voor mensen met een erg laag inkomen waarmee haar dochtertje mee kan doen aan sport- of muziekactiviteiten, net als haar vriendinnetjes. De sociale dienst heeft al haar gegevens al jaren in huis en zij geeft elke verandering netjes door, dus ze weten haar inkomen. Je zou zeggen: een verlenging kan met een druk op de knop worden verleend, maar zo makkelijk gaat dat niet.

Na een deeltijdbaantje is mijn vriendin in de herfst van 2019 in de Ziektewet beland. Het bedrijf waar ze werkte, liet haar te zwaar lichamelijk werk doen, waardoor ze schouderklachten ontwikkelde. Ze gaf dit meermaals aan, maar niemand luisterde. Ze viel uit en haar tijdelijk contract werd niet verlengd. Tijdens haar baantje had ze iets meer inkomen dan in de bijstand – dat heeft ze allemaal netjes doorgegeven, Maar de Belastingdienst stuurde haar een terugvordering voor te veel uitgekeerde kinderopvangtoeslag van 750 euro en de sociale dienst vorderde ruim 300 euro omdat de dienst een fout had gemaakt en te veel aan haar had uitgekeerd. We hebben uitgezocht of daar iets tegen te doen viel, maar fouten van de overheid moeten burgers toch terugbetalen! In de tijd voor haar baantje was ze beter af dan nu. Ze is nu nog aan het afbetalen én heeft nog steeds veel pijnklachten.

‘Ze moest 12 (!) documenten overleggen’

En omdat ze nu in de Ziektewet zit, stopte de sociale dienst de U-pas, want ze viel niet meer onder de bijstand. Ze kon de pas weer aanvragen als ze kon aantonen dat ze drie maanden op het sociaal minimum zit. Terwijl de sociale dienst haar zelf een aanvulling geeft tot het sociaal minimum! Van het UWV krijgt ze ziektegeld, plus een aanvulling omdat het zo laag is, en van de sociale dienst een aanvulling tot het sociaal minimum, dus drie verschillende uitkeringen. Kortom ze moest 12 (!) documenten overleggen. Ze heeft geen computer en via haar mobiel lukte het niet. Met mijn laptop is het uiteindelijk gelukt en kreeg ze de U-pas weer.

Waarom niet zo: ‘Dit is geen verzoek tot betaling, U hoeft niets te doen, als er niets in uw situatie is veranderd gaan we ervan uit dat de U-pas moet worden verlengd.’? Grappig woord, rompslomp. Maar daarachter gaat een wereld schuil van frustratie en wanhoop.

Titia Beukema (66) is actief bij FNV Uitkeringsgerechtigden als lid van de sectorraad, het sectorbestuur en een aantal werkgroepen. Ze woont samen en is moeder van drie volwassen kinderen. Haar oudste zoon heeft een beperking en daarom is ze lid van de FNV Wajonggroep. ‘Hij maakt mij dagelijks duidelijk hoe hard actie nodig is, voor hem en zijn lotgenoten.’