COLUMN

HET IS DRUK IN DEN HAAG

Als je in Den Haag gehoord wilt worden, moet je veel agenda’s nakijken: van de boeren, van de leraren, van de werkers in de zorg, van de bouwvakkers en wat niet al, merkt Titia Beukema. Zij wijt dit aan de falende overheid. 'Vanwege de crisis hebben mensen dat lang gepikt, maar nu de economie bloeit en de tekorten nijpend worden, neemt de frustratie toe.'

De agenda van actievoerend Nederland begint aardig vol te lopen. Laatst was ik betrokken bij de organisatie van een symposium in Den Haag, gericht op het (her)openen van sociale ontwikkelbedrijven. De datum stond al lang vast, toen duidelijk werd dat die dag de basisscholen weer gingen staken. Tja, we hebben het toch maar laten doorgaan. Ten behoeve van hetzelfde doel hielden we in november een actie tegenover het Torentje, voorafgaand aan de vergadering van de Tweede Kamercommissie van Sociale Zaken. Niet omdat dat zo’n symbolische plek was, maar omdat het Plein (naast de Tweede Kamer) al was vergeven aan een andere actie.

De evaluatie van de Participatiewet schreeuwt om zichtbare protesten tegen de vreselijke gevolgen van die wet: de kostendelersnorm, jonggehandicapten die in de bijstand komen en tussen wal en schip vallen, het sanctiebeleid dat mensen behandelt als potentiele fraudeurs enzovoort. Er komt een hoorzitting voor de Tweede Kamerleden waar allerlei organisaties worden uitgenodigd en Kitty Jong voor de FNV het woord voert. Maar op die dag wordt ook de stikstofproblematiek behandeld en zullen de boeren wel weer met tractors Den Haag onveilig maken. Dan toch maar een ander moment kiezen voor de actie.
Als je in Den Haag gehoord wilt worden, moet je veel agenda’s nakijken: van de boeren, van de leraren, van de werkers in de zorg, van de bouwvakkers en wat niet al.

'De Participatiewet schreeuwt om protesten tegen de vreselijke gevolgen van die wet’

Hoe zou dat toch komen? Wat te denken van een falende overheid? Sinds de VVD een steeds grotere vinger in de pap heeft, wordt de neoliberale ideologie in de praktijk zichtbaar: een terugtrekkende overheid, marktwerking, omzeilen van milieumaatregelen ten behoeve van bedrijfsleven en landbouw, minder rechten op sociale zekerheid, bezuinigingen op zorg. Vanwege de crisis hebben mensen dat lang gepikt, maar nu de economie bloeit en de tekorten nijpend worden, neemt de frustratie toe.

Hoe de overheid zelfs de wetten overtreedt om dit rechtse beleid uit te voeren bleek uit een aantal baanbrekende juridische uitspraken, zoals de Urgenda-zaak, de stikstofkwestie en nu de SyRI-zaak. De overheid mag dit digitale systeem niet langer gebruiken om fraude in de sociale zekerheid op te sporen, oordeelde de Haagse rechtbank onlangs. Te veel wantrouwen, te veel potentieel discriminerende aannames en te ondoorzichtig. De FNV was een van de partijen die deze rechtszaak had aangespannen.

Zijn de rechters politieker geworden? Nee, zeker niet. Maar de overheid houdt zich niet meer aan haar taken: goede zorg en onderwijs, een stevig sociaal vangnet, infrastructuur en zorg voor natuur en milieu. Ze overtreedt haar eigen regels en internationale verdragen. Ze benadert de burgers met wantrouwen en sancties, met als schrijnend dieptepunt de toeslagenkwestie. Dan wordt het vanzelf druk in Den Haag. En in de rechtszaal.

Titia Beukema (66) is actief bij FNV Uitkeringsgerechtigden als lid van de sectorraad, het sectorbestuur en een aantal werkgroepen. Ze woont samen en is moeder van drie volwassen kinderen. Haar oudste zoon heeft een beperking en daarom is ze lid van de FNV Wajonggroep. ‘Hij maakt mij dagelijks duidelijk hoe hard actie nodig is, voor hem en zijn lotgenoten.’